![logo](https://turkiyetarihyazacak.com/wp-content/uploads/2024/06/ttrd.-1-438x381.png)
Düzyazı Nedir?
Edebiyatta düzyazı olarak da bilinen düzyazı, şiir gibi belli bir ölçü ve kafiyeye bağlı kalmayan, duygu ve düşüncelerin doğrudan ve açık bir şekilde ifade edildiği bir anlatım biçimidir. Düzyazı, şiir dışındaki tüm edebiyat türlerini kapsar. Yani roman, hikâye, tiyatro oyunu, deneme, makale, fıkra, mektup, günlük gibi türleri kapsar.
Düzyazı ve Şiir Arasındaki Fark
Nesir ile nazım arasındaki en temel fark, nesirde ölçü ve kafiyenin bulunmamasıdır. Manzum, belli bir vezin ve kafiye şemasına göre yazılan şiir türlerini kapsarken, mensur, bu vezin ve kafiyeden bağımsız olarak yazılan düzyazıyı kapsar. Düzyazı şiire göre daha doğal ve anlaşılır bir anlatım biçimidir. Şiirde kullanılan süslü söz ve mecazlar düzyazıda daha az kullanılır. Nesir daha çok bilgilendirme, fikir ve duyguları aktarma gibi amaçlarla kullanılır.
Nesir Türleri
Düzyazı şiir dışındaki tüm edebiyat türlerini kapsadığından bu türlerin her biri kendine özgü bir düzyazı türüdür. Örneğin roman, öykü, drama, deneme, makale, fıkra, mektup, günlük vb. türlerin her birinin kendine özgü düzyazı tarzı vardır.
Roma
Roman, olayların uzun vadeli bir anlatımıyla ilgilenen edebi bir türdür. Romanlarda, genellikle bir kahramanın yaşadığı olaylar anlatılır. Romanlar genellikle gerçekçi bir tarzda yazılsa da, kurgusal bir olay örgüsüne de sahip olabilirler.
Hikaye
Hikâye, romandan daha kısa hikâye anlatan bir edebiyat türüdür. Hikayeler genellikle tek bir olayı veya bir dizi olayı anlatır. Hikâyeler genellikle gerçekçi bir üslupla yazılsa da fantastik ya da masalsı bir olay örgüsüne de sahip olabilirler.
Tiyatro
Tiyatro, sahnede oynanmak için yazılan edebi bir türdür. Tiyatrolar genellikle bir olayı veya bir dizi olayı anlatır. Tiyatrolar genellikle diyaloglarla ilerler.
Girişim
Deneme, yazarın kişisel görüş ve düşüncelerini anlattığı edebi türdür. Makalelerde genel olarak bir konu veya olay ele alınır ve yazarın bu konu veya olay hakkındaki düşünce ve yorumları aktarılır.
Madde
Makale, bir konu hakkında bilgi vermek veya bir fikri savunmak amacıyla yazılan edebi bir formdur. Makaleler genellikle bilimsel veya akademik bir tarz kullanır.
Şaka
Şaka, genellikle insanları güldürmek için yazılan bir tür kısa anlatıdır. Fıkralarda genellikle bir olay veya durum hicvedilir veya mizahi bir üslupla anlatılır.
Mektup
Mektup, bir kişinin başka bir kişiye yazdığı kişisel bir yazıdır. Mektuplarda genellikle güncel olaylardan bahsedilmekte veya kişisel duygu ve düşünceler aktarılmaktadır.
Günlük
Günlük, bir kişinin gün içinde deneyimlediği veya düşündüğü şeyleri yazdığı kişisel bir yazıdır. Günlüklerde, kişisel duygular ve düşünceler genellikle iletilir.
Düzyazı Sanatı
Düzyazı, şiir gibi bir sanattır. Düzyazıda, şiirde olduğu gibi, dil ve ifade özellikleri ustalıkla kullanılmalıdır. Düzyazıda, aşağıdaki anlatı özellikleri sıklıkla kullanılır:
Dil kullanımı: Düzyazıda açık, anlaşılır ve özlü bir dil kullanılmalıdır.
Anlatı: Düz yazıda olay veya olaylar dizisinin açık ve anlaşılır bir şekilde anlatılması gerekir.
Kişileştirme: Düzyazıda kişileştirme gibi söz sanatları kullanılarak anlatım daha etkili hale getirilebilir.
Karşılaştırmak: Düzyazıda teşbih gibi söz sanatları kullanılarak anlatım zenginleştirilebilir.
İllüstrasyon: Düz yazıda ise örnekler verilerek anlatım daha açık ve anlaşılır hale getirilebilir.
Düzyazı Örnekleri
Düzyazı şiir dışındaki tüm edebiyat biçimlerini kapsadığı için düzyazı örnekleri oldukça çeşitlidir. Örneğin, aşağıdaki eserler düzyazı örnekleri olarak verilebilir:
Roma: “Vahşi Doğa” (Yakup Kadri Karaosmanoğlu), “Sefiller” (Victor Hugo), “Don
Bir yanıt bırakın